<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="zh-Hans-CN">
	<id>https://www.yiliao.com/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E5%A4%AA%E7%B4%A0%2F%E9%98%B4%E9%98%B3%E5%A4%A7%E8%AE%BA</id>
	<title>太素/阴阳大论 - 版本历史</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://www.yiliao.com/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%E5%A4%AA%E7%B4%A0%2F%E9%98%B4%E9%98%B3%E5%A4%A7%E8%AE%BA"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.yiliao.com/index.php?title=%E5%A4%AA%E7%B4%A0/%E9%98%B4%E9%98%B3%E5%A4%A7%E8%AE%BA&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-19T22:22:51Z</updated>
	<subtitle>本wiki的该页面的版本历史</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.35.1</generator>
	<entry>
		<id>https://www.yiliao.com/index.php?title=%E5%A4%AA%E7%B4%A0/%E9%98%B4%E9%98%B3%E5%A4%A7%E8%AE%BA&amp;diff=189240&amp;oldid=prev</id>
		<title>112.247.67.26：以“{{Hierarchy header}} ①“阴阳大论”，萧本原缺。今据仁和寺本补。  平按：此篇自“伤肿”上残脱，篇目亦不可考。故自“黄...”为内容创建页面</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.yiliao.com/index.php?title=%E5%A4%AA%E7%B4%A0/%E9%98%B4%E9%98%B3%E5%A4%A7%E8%AE%BA&amp;diff=189240&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2014-02-06T08:57:55Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;以“{{Hierarchy header}} ①“&lt;a href=&quot;/%E9%98%B4%E9%98%B3%E5%A4%A7%E8%AE%BA&quot; title=&quot;阴阳大论&quot;&gt;阴阳大论&lt;/a&gt;”，萧本原缺。今据仁和寺本补。  平按：此篇自“伤肿”上残脱，篇目亦不可考。故自“黄...”为内容创建页面&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;新页面&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Hierarchy header}}&lt;br /&gt;
①“[[阴阳大论]]”，萧本原缺。今据仁和寺本补。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：此篇自“伤肿”上残脱，篇目亦不可考。故自“黄帝曰”以下至“痛形”，谨依《[[素问]]》卷二第五《[[阴阳]]应象大论》补入。自“伤肿”以下至末，见《素问.阴阳应象大论》，又见《[[甲乙经]]》卷六第七，惟编次小异。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：此篇萧本原缺篇名及自篇首至“伤肿”一段，今自仁和寺本补齐。凡增补部分均以今本《素问》、《甲乙经》校勘，并依萧氏体例记于“&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按”之后。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''黄帝问于岐伯曰：阴阳者，天地之道，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
道者理也，天地有形之大也。阴阳者气之大，阴阳之气，天地之形，皆得其理以生万物，故谓之道也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：“黄帝问于岐伯曰”，《素问》作“黄帝曰”；“道”后有“也”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''万物之纲纪也，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
形气之本，造化之源，由乎阴阳，故为其纲纪。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：“也”字，《素问》无。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''变化之父母也，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
万物之生，忽然而有，故谓之化也。化咸□已，□异百端，谓之变也，莫不皆以阴阳雄雌合成变化，故曰□□。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：“也”字《素问》无。注“故曰”后所缺二字，仁和寺本只剩前一字上部，略似“父”字，据经文谨拟作“父母”二字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''生杀之本始也，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
阴为杀本，阳为生始。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：“也”字，《素问》无。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''[[神明]]之府也。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
两仪之□谓□神明。玄元皇帝曰：“天不走转，日月不能行，风不能燥，雨不能润，谁使之尔，谓之神明。”斯则阴阳之所不测，化阴阳以为神，通窈冥以忘知，镜七曜而为测，一也。人法天地，具有[[五脏六腑]]四肢百体，中有鉴物之灵，为神明二也。亦以阴阳和气，故得神而无初，故为府也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：注“曰”字，仁和寺本缺，谨据文义加。“窈冥”二字，原本略残，细考其形，当为此二字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''治病者必求于本，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
本谓阴阳。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：“者”字，仁和寺本虫蚀不完，观其剩形，似“者”字，此字《素问》无。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故积阳为天，积阴为地。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
夫太极□生两仪，即有两，阴阳二气。二气之起，必有两仪之形，是即託形生气，积气成形，故积清阳以为天形，积浊阴以为地形。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：注“太”字残缺；“託”字，亦缺末笔，均据文义补。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''阴静阳躁，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
阴气至静，阳气主躁。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''阳生阴长，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
少阳，春也，生起万物；少阴，秋也，长熟万物。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''阴杀阳藏。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
五月是阳，起[[一阴]]爻，杀气者也；十一月是冬藏，起[[一阳]]爻，生气者也。有本云：阴生阳杀也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：《素问》、《甲乙经》均作“阳杀阴藏”。注“阴生阳杀也”后，原衍一“之”字，今删，仁和寺本衍“之”字处甚多，均径删，不再举。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''阳化气，阴成形。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
阴阳化起物气，以阳为父，故言阳也；阴阳共成于形，以阴为母，故言阴也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''寒极生热，热极生寒。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
物极而变，亦自然之所然耳也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''寒气生浊，热气生清。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[阴浊]]为地，寒气所以起；阳清为天，热气所以生也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：注“阴浊”二字原残，“浊”字右半部尚可辨，拟作此二字，与下句“阳清”二字互文。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''[[清气]]在下，则生飧泄；[[浊气]]在上，则生□胀。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
清气□阳在上，浊气为阴在下。今浊[[阴脱]]虚，清阳下并，以其[[阳盛]]，所以飧泄也。清阳既虚，浊阴上并，以其阴盛，所以□胀飧泄也，食不化而出也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''此阴阳反祚②也，病之逆顺也。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
祚，福也。逆之则为反，顺之为福也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按；“祚”字，原钞右半部残，当为此字，《素问》、《甲乙经》均作“作”。“顺”，《素问》、《甲乙经》均作“从”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
②仁和寺本“祚”字旁注有“乍故反”三字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故清阳为天，浊阴为地；地气上为云，天气下为雨；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
地之浊气上升，与阳气合为云；天之清气上降，与阴气合为雨也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''雨出地，气出天，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
雨是地之阴气，上升得阳为雨；气是天之阳气，下降得阴为气。气，雾。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：此二句《素问》、《甲乙经》均作“雨出地气，云出天气”。注“雾”字后，疑脱“也”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故清阳出[[上窍]]，浊阴出[[下窍]]；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
夫阴阳者，有名而无形也，所以数之可十，离之可百，散之可千，推之可万，故有上下[[清浊]]阴阳、内外[[表里]]阴阳等，变化无穷也。内外者，脉内[[营气]]称为清阴，脉外[[卫气]]名为浊阳，是则阴清阳浊者也。言上下者，清阳为天，浊阴为地，是则阳清阴浊者也。彼说内外清浊阴阳，此言上下清浊阴阳也。是以谷入于胃，分为四道，出于上焦，剽悍行于[[分肉]]之间，日五十周□卫气也。起于中焦，并行于胃口，出上焦之后，泌糟粕，蒸[[津液]]，化其精微，上注肺脉，行于[[经隧]]，化而为血，以奉生身，名曰营气；其卫气上行于□面，以资七窃，故曰清阳出上窍也。若以内外阴阳，则内者为清，外者为浊；若以上下阴阳，则上者为清，下者为浊，有此不同。浊者，别[[回肠]]下行，故曰浊阴阳出下窍也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：注“五十周”后所缺一字，谨拟作“于”字。“起于中焦”，“起”字原残右半部，今据文义加。“隧”字残，据文义加。“下者为浊”，“者”字残，据文义加。“浊阴阳”，“阳”字疑衍。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''清阳发腠理，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
此名卫气为清阳，发腠理，即浊为清也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''浊阴走[[五脏]]；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
此名营气为浊阴，走于五脏，即清为浊也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''清阳实四肢，浊阴实[[六腑]]。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
四肢、六腑虽□为阳，复分阴阳也。四肢在外，故清气实之；六腑在内，故浊谷实之。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：后“实”字，《素问》、《甲乙经》均作“归”字。注“虽”字后残缺一字，只余右半“刂”形，据文义似当为“同”字，待考。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''水为阴，火为阳，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[五谷]]为食中水冷，谓之阴也；食中[[火热]]，为之阳也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''阳为气，阴为味。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
食中火热，发谷五气也；食中水冷，发谷[[五味]]也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''味归形，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
五味各入于脏，以成一形。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''形归气。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
阴形阳气有也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''气归精，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
气生五味精等。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：“气归精”之后，《素问》、《甲乙经》均有“精归化”三字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''精食气，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
五味精华，五气变为。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：注“味”字，原钞残缺下半部；“精”字，右半上部残，均据文义补。“变为”二字，疑乃“为变”之误。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''形食味，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
得于形者，以食为味。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''味伤形，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
五味各走其脏，淫则各伤其脏。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：“味伤形”之前，《素问》、《甲乙经》均有“[[化生]]精，气生形”六字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''气伤精，精化于气，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
精本从[[气化]]，有气淫还，各伤其精也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：“于气”，《素问》、《甲乙经》均作“为气”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''气伤于味。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
食中气盛，定伤五味。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''味出下窍，气出上窍。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
五味糟粕为大小便也，[[谷气]]不行经隧者，积于胸中，成于□□也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：“味”字之前，《素问》、《甲乙经》均有“阴”字；“气”字之前，均有“阳”字。注“于”字后所缺二字，原钞残，似“吐利”二字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''味厚为阴，薄为阴之阳；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
夫阴阳之道，推之可万也。如五味是阴，味之厚薄亦是阴阳，故味之厚者，阴中之阴，味薄者，阴中之阳也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：“厚”字之后，《素问》、《甲乙经》均有“者”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''气厚为阳，薄为阳之阴；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
五气是阳，气之厚薄又是阴阳，故气之厚者，阳中之阳，气之薄者，阳中之阴也。上下、贵贱、吉凶、福祸等，万物皆然。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：“厚”字之后，《素问》、《甲乙经》均有“者”字。“薄为阳”，“阳”字原缺，谨据《素问》、《甲乙经》补。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''味厚则泄，薄则通。气薄则泄，厚则发。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
味厚气薄，则上下吐泄；味薄气厚则上下通发。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：“气薄则泄，厚则发”，《素问》、《甲乙经》作“气薄则发泄，厚则[[发热]]”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''壮火之气衰，少火之气壮。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
壮盛火热之气，盛必衰也。少微火暖之气，必为壮盛。此阴阳之□也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''壮火食气，气食少火。壮火[[散气]]，少火生气。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
壮火壮盛，食气必衰；气食少火，气得□壮。故得壮火之盛，必散于气，少火之微定聚生气也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：注“衰”字，原钞残右半部，观其剩形，复考经文，当为“衰”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''气味辛甘[[发散]]为阳，酸苦涌泄为阴。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
气之味□是□□甘□阴之厚者，发散薄为阳也。酸苦薄者为阳，下涌泄者为阴也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：注“味”字，原钞残下半部，观其剩形，似“味”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''阴胜则阳病，阳胜则阴病。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
夫阴阳和，物生者也。今[[阳虚]]者，阴必并之，阴并阳者，是则阴胜，故阳病□。[[阴虚]]亦尔。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：“阳病”，“阳”字仁和寺本误作“汤”，今据《素问》、《甲乙经》改。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''阴病则热，阳病则寒。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
阴病阳胜，故热；阳病阴胜，故寒也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：二“病”字，《素问》均作“胜”，《甲乙经》同，亦作“病”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''重热则寒，重阴则热。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
谓阴阳极。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：此二句《素问》、《甲乙经》均作“重寒则热，重热则寒”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''寒伤形，[[热伤]]气。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
形者，和阴也；气者，和阳也。寒甚有伤于形，热甚伤夺其气，斯之常。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''气伤痛，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
卫气行于肤□之中，[[邪气]]客于肤肉，壅遏卫气，迫于分肉，故痛。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：注“之中”前所缺一字，据下文“客于肤肉”，疑当作“肉”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''形伤肿。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
既迫痛伤形，即便为肿也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
编者按：自篇首至“伤肿”二字，萧本原缺，今据仁和寺本补入。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故先痛而后肿者，气伤形也；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
先邪伤卫气致痛，后形肿者，谓卫气伤及于形也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''先肿而后痛者，形伤气也。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
邪先客于[[皮肤]]为肿，而后壅卫气为痛者，谓形伤及于气也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''风胜则肿，燥胜则干，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
邪风客于皮肤，则为□肿也；邪热燥于皮肤，则皮干[[无汗]]。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》、《甲乙经》“肿”均作“动”；“肿”下均有“热胜则肿”句。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''寒胜则胕，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
扶付反，检义当腐，寒胜肉热，肉当腐。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“胕”《素问》、《甲乙经》均作“浮”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''湿胜则濡。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
阴湿气盛，则[[多汗]]也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“濡”下，《素问》、《甲乙经》均有“泻”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''天有四时行，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
天之用也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''以生长收藏，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
四时用。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''以生寒暑[[燥湿]]。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[五行]]所生也。有本有“风”，谓具五者也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“湿”下，《素问》、《甲乙经》均有“风”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''人有五脏，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
人之有也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''有五气，以生喜怒悲忧恐。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
五气，五脏气也。喜怒等，心、肺、肝、脾、肾五志者。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“有五气”《素问》作“化五气”，《甲乙经》作“化为五气”。“喜”上，《素问》、《甲乙经》均有“生”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故喜怒伤气，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
内伤者也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''寒暑伤形。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[外伤]]者也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故曰喜怒不节，寒暑过度，生乃不固。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
内外伤已，生得坚固不道夭者，未之有也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》无“故曰”二字；此节以上有“暴怒伤阴，暴喜[[伤阳]]。厥气上行，满脉去形”十六字，《甲乙经》同。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''重阴必阳，重阳必阴。故曰：冬伤于寒，春必病温；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
伤，过多也。冬寒，阴也。人于冬时，温衣热食，腠理开发，多取寒凉以快其志者，寒入腠理，腠理遂闭，内行[[脏腑]]，至春寒极，变为[[温病]]也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“病温”，顾本《素问》作“温病”，赵府本《素问》仍作“病温”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''春伤于风，夏生飧泄；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
春风，阳也。春因腠理开发，风入腠闭，内行脏腑[[肠胃]]之中，至夏飧泄也。飧，水洗饭也，音孙，谓肠胃有风，水谷不化而出也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''夏伤于暑，秋必痎疟；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
夏因汗出，小寒入腠，藏之于内，至□气发，腠理外闭，风气内发，以成痎疟。痎，音皆。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“秋生”作“秋必”。注“气发”上原缺一字，玩经文应作“秋”，袁刻作“夏”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''秋伤于湿，冬生[[咳嗽]]。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
秋多雨湿，人伤受湿，湿从上下，至冬寒并伤肺，故成咳嗽也。恺代反，又邱吏反，谓逆气也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：自此以下《素问》有“帝曰：余闻上古圣人”至“阳在外，阴之使也”一段，其文甚长，中间新校正所引《太素》及杨注甚多，当在今本所阙七卷中，惜不可考矣。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''黄帝问曰：法阴阳奈何？'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
阴阳者，天地纲纪，变化父母，[[养生]]之道，法之以成，故问之。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''岐伯答曰：阳胜则身热，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
阳胜八益为实，阴胜七损为虚。言八益者：身热，一益也，阴弱阳盛，故通身热也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''腠理闭，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
二益也。阳开腠理，过盛则闭。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''而粗'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
三益也。热盛则腠理皮上粗涩也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“而粗”《素问》作“喘粗”，《甲乙经》作“[[喘息]]粗”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''为之俛仰，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
四益也。热盛上下，故身俛仰。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“俛仰”《甲乙经》作“后闷”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''汗不出而热，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
五益也。阴气内绝，故汗不出，身仍热。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''干齿'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
六益也。热盛至骨，故齿干也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》、《甲乙经》作“齿干”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''以烦悗，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
七益也。热以乱神，故烦闷也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“悗”《素问》作“冤”，《甲乙经》作“闷”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''[[腹满]]死，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
八益也。热盛胃中，故腹满也。前已七益，复加腹满，故致死。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“满”《甲乙经》作“胀”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''能冬不能夏。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
以其[[内热]]，故能冬之大寒，不能夏之小热。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：二“能”字《甲乙经》作“耐”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''阴胜则身寒，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
下言七损也：身寒，一损也，身苦寒。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''汗出，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
二损也。无阳禁腠，故汗出。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''身常凊，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
三损也。凊，冷也，身皮肤常冷也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》、《甲乙经》“凊”作“清”，袁刻亦作“清”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''数栗'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
四损也。数数战栗也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''而寒，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
五损也。战而复寒也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''寒则厥，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
六损也。寒则[[手足逆冷]]也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''厥则腹满死，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
七损也。前已六损，复加冷气满腹，冷气满腹故致死也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''能夏不能冬。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
寒人遇热，故堪能也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：两“能”字，《甲乙经》均作“耐”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''此阴阳更胜之变也，病之形能也。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
此是阴阳变极之理，亦是人之病所能也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''黄帝问曰：调此二者奈何？'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
阴阳相胜，遂有七损八益，[[虚实]]不和，故谓调之。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''岐伯答曰：能去七损八益，则二者可调也；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
损者，损于身；益者，益于病。若人能修道察同，去损益之病，则阴阳气和，无诸[[衰老]]，寿命无穷，与天地同极也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''平按：'''“去”《素问》、《甲乙经》均作“知”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''不知用此，则蚤衰。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
人不修道，不去损益，则阴阳不调，是谓不道，不道早衰也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：注“不道”二字，原钞重，袁刻删去，不合，仍依原钞。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''衰之节，年四十，而阴气自半也，起居衰矣。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
始衰时节，年四十也。六腑为阳气，五脏为阴气。人年四十，五脏阴气自半已衰，腠理始疏，荣华颓落，发鬓颁白，行立之起，坐卧之居，日渐已衰也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''年五十，体重，耳目不聪明矣。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
人年五十，[[脾气]]衰，故体重。[[肝气]]衰，故目不明。[[肾气]]衰，故听不聪也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''年六十，[[阴痿]]，大气衰，[[九窍]]不利，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
人年六十，肾气衰，精气减，[[筋弛]]，故[[宗筋]]痿也。十二[[经脉]]、三百络为大气也，其气皆上于面而走[[空窍]]，其精阳气上于目而为睛，其别气走于耳而为听，其[[宗气]]上出于鼻而为臭，其浊气出于胃走唇舌而为味，今经脉、大气皆衰，故九窍不利。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''下虚上实，涕泣俱出。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
腰以上为阳，以居上也；腰以下为阴，以居下也。年六十者，精减阴痿，行步[[无力]]，即下虚上实也。神衰失守，故涕泣俱出。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“出”下，《素问》有“矣”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故曰：知之则强，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
知察于同，去七损八益，其身日强。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''不知则老。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
人察于异，有损有益，故身速衰也。玄元皇帝曰：物壮则老，谓之不道，不道早已。此之谓也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故同名异邪。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
道理无物不通，故同名也。物有方殊，故异邪也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“故同名异邪”句，《素问》作“故同出而名异耳”。注“方殊”，“方”字疑是“万”字之误。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''智者察同，愚者察异，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
察，观也。智者反物观道，愚者反道观物。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''愚者不足，智者有余，有余则耳目聪明，身体轻强，年老[[复壮]]，壮者益理。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
愚者观物，有三不足：目暗[[耳聋]]，则视听不足也；体重力衰，则身不足也；老者日衰，壮者日老，则寿不足也。智者观道，神清性明，故三有余也：视听日胜，则耳目有余也；身强体轻，则身有余也；年老反同乳子之形，年壮更[[益气]]色之理，则寿有余。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“年老”作“老者”；“理”作“治”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''是以圣人为无为之事，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
圣人，谓广成子等也。忘物丧我，任物之动，即为无为之事也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：注“无为”，袁刻作“无物”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''乐恬憺之能，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
怡神适性，即乐恬淡之能也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''从欲快志于虚无之守，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
圣人欲无欲之欲，志无求之志，故从快于虚无。不失其道，谓之守也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故寿命无穷，与天地终，此圣人之治身也。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
虚无守者，其神不扰，其性不秽。性不秽，故[[外邪]]不入；神不扰，故脏腑□内，与虚无同道，与天地齐德，遂获有余无穷之寿也。故广成子语黄帝曰：“吾以目无所见，耳无所闻，心无所知，神将自守，故人尽死，而我独存。”即其事也。斯乃圣人理身之道也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：注“脏腑”下，原钞空一格，傍注“安欣”二字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''天不足西北，故西方阴也，而人右耳目不如左明；地不满东南，故东方阳也，人左手足不如右强也。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
夫天地者，形之大也。阴阳者，气之大也。大形而生万形，则大形以为父母，万形为子也。故大形有所不足而生万物，万物不可足也。故人头法天，则右耳目聪明不足也；手足法地，故左手足便强不足也。以其天阳不足西北，地阴不足东南故也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“西方”作“西北方”；“东方”作“东南方”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''黄帝问曰：何以然？岐伯答曰：东方阳也，其精并上，故上明而下虚，故使耳目聪明而手足不便也；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
东方是阳，阳气上升，故[[上实下虚]]，则人左箱上胜下劣也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“阳也”下有“阳者”二字；“并上”作“并于上，并于上”六字；“故上明”作“则上明”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''西方阴也，阴者其精并于下，并于下则下盛而上虚，故其耳目不聪明而手足便也。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
西方是阴，阴气下沉，故下实上虚，则人右箱下胜上劣也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：此段原钞无，谨据《素问》补于“西方是阴”注上。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故俱感于邪，其在上也则右甚，在下则左甚，此天地阴阳所不能全，故邪居之。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
非直左右阴阳虚处耳目手足有所不善，然左右俱感于邪，虚处独甚，今人患手足左甚，耳目右甚，即其事也。则天地阴阳有所不全，人法天地，何取可具其全。非直人有不全，万物皆尔，不可全也。故圣人法天则地，中顺万物，居不得已，安于不足，是谓摄生之大妙。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：注“已安”下，袁刻有“居也”二字，乃因原“安”字右&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
旁有此二字，不宜混入正文。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故天有精，地有形；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
天有气之精，成人耳目；地有质之形，成人手足。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''天有八纪，地有五里，故能为万物父母。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
天有[[八风]]之纪，纪生万物；地有五行之理，理成万物。故为父母也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“理”《素问》作“里”；“物”下，《素问》有“之”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''清阳上天，浊阴归地，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
故阴阳和也，称为万物；阴阳离也，号为天地也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''是故天地之动静，神明为之纪，故能以生长化成收藏，终而复始。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
是故以天之动也，以地之静也，以神明御之为纲纪也，三者备，故能为四时生长化成收藏终始者也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“纪”上，《素问》有“纲”字；“化成”二字，《素问》无。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''唯贤人上配天以养头，下象地以养足，中象人事以养五脏。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
人头象天，故配天养头，使[[七窍]]俱美，同七曜之明也。足以象地，故使五①常安，同山岳双镇也。中身象于人事，人有五脏，余禽兽等有不具者，故象人事以养五脏，同真人。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“中象”，“象”字《素问》作“傍”。注“双”字原缺，原校作“双”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
①“五”，人卫本注曰：疑当作“两足”二字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''天气通于肺，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
肺为四脏上盖，是人之天，故天气通肺也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''地气通于咽，风气通于肝，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
咽中入食，以生五脏六腑，故地气通咽也。东方生风，风生木，木生酸，酸生肝，故风气通于肝。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“咽”《素问》作“嗌”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''雷气通于心，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
心能觉动四肢百体，故雷气通心也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''榖气通于脾，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
五谷滋味入脾，故谷气通脾也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“榖”《素问》作“谷”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''雨气通于肾。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
雨者水也，故雨气通肾也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''六经为川，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[三阴三阳]]六经之脉，流诸血气以注肠胃，故为川也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“川”，袁刻作“水”，注同。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''肠胃为海，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
夫海者，一则众川归之，二则利泽万物。肠胃为彼六经所归，又滋[[百节]]，故为海也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''九窍为水注。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
声色芳味如水，从外流于上之七窍，注入经川，溲后糟粕之水，从内出下二窍也。有本为“外注”，理亦相似。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：注“经川”，“川”字，袁刻作“水”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''水注之气。以天地为之阴阳，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
声色芳味之气，从外入内有养，故以地为阴也。糟粕溲后，从内出外得通，故以天为阳也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“水注”二字不重。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''阳之汗，以天地雨②名之，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
阳发腠理出汗，同天地间雨，故汗名雨也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
②“雨”字之前，《素问》有“之”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''气以天地之风。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
前明人汗，以天地之雨为名；则人之气，以天地之风为名也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“气”上有“阳之”二字；“内”上有“疾”字；“风”下有“名之”二字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''暴气象雷，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
人身中气，上下有声，故象雷也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''[[气逆]]象阳。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
无阴之阳即为灾，故气逆不和者，象于阳也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“气逆”《素问》、《甲乙经》均作“逆气”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故治不法天之纪，不用地之理，则灾害至矣。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
为家为国之道，不依天之八纲，地之五理，国有亡破之灾，身有夭丧之害也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故风之至，傍如风雨。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
风，谓天之邪气者也。邪气至，触身傍，伤人体者，如暴风雨入人腠理，渐深为病者也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“风”上，《素问》有“邪”字。“傍”《素问》、《甲乙经》均作“疾”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故善治者治皮毛，其次治肌肤，其次治筋脉，其次治六腑，其次治五脏，五脏半死半生。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
善者，谓上工善知声色形脉之候，妙识本标，故疗皮毛，能愈脏腑之病，亦疗脏腑，能除皮毛之疾。故病在皮毛，疗于皮毛；病在五脏，疗于五脏。或病浅而疗浅，或病深而疗深，或病浅而疗深，或病深而疗浅，皆愈者，斯为上智十全者也。今夫邪气始入皮毛之浅，遂至五脏之深，上工疗之有十，五死五生者，以其阴阳两感深重故也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“五脏”二字，袁刻不重。“五脏”下，《素问》有“治五脏者”四字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故天之邪气，感则害五脏；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
谓天降[[八正]]虚风，从冲上来，为损至深，故害五脏也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“害”下，《素问》有“人”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''水谷之寒温，感则害六腑；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
天地之间资生气味，谓水谷也。六腑贮于水谷，节之失和，次害六腑也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“温”作“热”；“害”下有“于”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''地之湿气，感则害皮肉筋脉。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
肾为水脏，主骨又深，少湿未能即伤。余之四脏，所主皮肉筋脉在外，感即先伤，未至六腑也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故用针者，从阴引阳，从阳引阴，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[肝脏]]足厥阴脉实，肝腑胆足少阳脉虚，须泻[[厥阴]]以补少阳，即从阴引阳也。若少阳实，厥阴虚，须泻少阳以补厥阴，即从阳引阴也。余例准此。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“故”下，《素问》有“善”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''以右治左，以左治右，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
谓以缪刺，刺诸[[络脉]]；谓以巨刺，刺诸经脉。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''以我知彼，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
谓医不病，能知病人。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''以表知里，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
或瞻六腑表脉，以知五脏里脉；或瞻声色之表，以知脏腑之里也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''以观过与不及之理，见微得过，用之不殆。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
寸口之脉，过五十动，然后一代，谓之过；不满五十，谓之不及。见[[关格]]微病，得过失也。见微过而救人者，谓未病之病，疗十十全，故无危殆。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“得”《甲乙经》作“则”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''善诊者按脉，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
善，谓上工善能诊候。诊候之要，谓按脉。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《素问》“按脉”上有“察色”二字，《甲乙经》同。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''先别阴阳，审清浊，而知部候；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
按脉之道，先须识别五脏阴脉，六腑阳脉，亦须审量营气为浊，卫气为清，和两手各有寸、关、尺三部之别也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“部候”，《素问》、《甲乙》作“部分”，别本亦作“部分”。注“和两手”，“和”字疑是“知”字传写之误。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''视喘息，听音声，而知所苦；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
须看病人喘息迟急粗细，听病人五行音声，即知五脏六腑、皮毛肤肉、筋脉[[骨髓]]何者所苦，此谓[[听声]]而知者也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《甲乙》“音声”作“声音”；“知”下有“病”字。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''观权衡规矩，而知病所在；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
面部有五脏六腑五行气色，观乎即知病在何脏腑也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“规”上，《甲乙》有“视”字。“在”《素问》作“主”，《甲乙》作“生”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''按尺寸而观浮沉滑涩，而知病所生；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
涩，所敕反，不滑也。人之两手，从关至鱼九分，为寸也；从关至尺一寸，为尺也；尺寸终始一寸九分，为尺寸也。凡按脉也者，按寸口得五脏六腑十二经脉之气，以知善恶；又按尺部，得知善恶。依此[[大经]]，竟无关部，关者，尺寸分处，关自无地。依[[秦越人]]，寸口为阳，得地九分；尺部为阴，得地一寸，尺寸终始一寸九分，亦无关地。[[华佗]]云：“尺寸关三部各有一寸，三部之地合有三寸。”未知此言何所依据。[[王叔和]]、[[皇甫谧]]等各说不同，并有关地，既无依据，不可行用。但关部不得言无，然是尺寸分处，自无其地，脾脉在中，有病寄见尺寸两间，至下[[脉经]]之中，具定是非也。按脉之道，先别阴阳清浊，知部分，以次察声色，知病所苦所在，始按尺寸，观浮沉等四时脉，以识病源也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“所生”下，《素问》有“以治”二字，新校正云：“按《甲乙经》作知病所在，以[[治则]]无过。下无过二字，续此为句。”与此正合。注“尺寸分处”，袁刻作“寸尺分处”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''以治无过，以诊则不失矣。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
此以诊候知病源已，然后命诸针艾汤药等法疗诸病者，必有祛疾服灵之福，定无夭年损伤之罪，以其善诊则无失也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：《甲乙》“治”下有“则”字；“不”作“无”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故曰：病之始起也，可刺而已；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
以其善诊，病之始生，即以小针消息去之，不用毒药者，此则其微易散者也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''其盛，可待而衰也。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
病盛不可疗者，如堂堂之阵，不可即击。待其衰时，然后疗者，易得去之，如疟病等也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“而衰也”，《素问》、《甲乙》作“衰而已”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''故曰：因其轻而扬之，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
谓[[风痹]]等，因其轻动，道引微针，扬而散之。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''因其重而减之，'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
谓[[湿痹]]等，因其沉重，[[燔针]]按熨，渐减损也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：注“湿痹”，袁刻误作“滋痹”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''因其衰而彰之。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
谓[[癫狂]]等，取其衰时，彰泻去之也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''形不足者，温之以气；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
谓寒瘦少气之徒，补其阳气也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''精不足者，补之以味。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
五脏[[精液]]少者，以药以食五种滋味而补养之。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''其高者，因而越之；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[风热]]实于头胸，因泻越之。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''其下者，引而竭之；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
寒湿实于腰足，引泻竭之。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''中满者，泻之于内；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[气胀]]肠胃之中，可以泻之。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''其有邪者，凊以为汗；其在皮者，汗而发之；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
凊，冷也。邪，肠胃[[寒热]]病气也。或入脏腑，或在皮毛，皆用针药以调汗而出之也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“凊”《素问》、《甲乙》作“渍形”二字，袁刻作“清”，今依原钞作“凊”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''其慓悍者，按而投之；'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
慓，芳照反，急疾也。悍，胡旦反。禁其气急不散，以手按取，然后投针也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“投”《素问》、《甲乙》作“收”。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''其实者，散而泻之。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
诸有实者，皆散泻之。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''审其阴阳，以别柔刚，[[阳病治阴]]，[[阴病治阳]]。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
夫物柔弱者，阳之徒也；刚强者，阴之徒也。阴经受邪，流入阳经为病，是为阴经为本，阳经为标。疗其本者，疗于阴经，即阳病疗阴也。阳经受邪，准阴疗阳也，即阴病疗阳也。人阴阳二经，阴经若实，阳经必虚；阳经若实，阴经定虚。故阳虚病者宜泻阴，阴实病者宜[[补阳]]也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
'''定其血气，各守其乡，血实宜决之，[[气虚]]宜□引之。'''&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
须定所病在气在血，各守血气病之别乡，泻乃用针刺去实血，补乃用针引气，引皮补已，纵皮闭门，使气不泄。掣，死曳反，引也。&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
平按：“气虚”《甲乙》作“气实”。“掣”《素问》作“□”。注“纵皮”，“纵”字，袁刻作“从”。&lt;br /&gt;
{{Hierarchy footer}}&lt;br /&gt;
{{黄帝内经太素图书专题}}&lt;br /&gt;
==参看==&lt;br /&gt;
*[[阴阳大论]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>112.247.67.26</name></author>
	</entry>
</feed>